Odeljenje za ratne zločine Višeg suda u Beogradu donelo je 20. novembra 2025. godine prvostepenu presudu kojom je Milenka Karlicu i Željka Novakovića oslobodilo optužbi za ratni zločin protiv civilnog stanovništva počinjen u zaseocima Aliki i Ekići sela Maslovare u junu 1992. godine.
Prema oceni suda, Tužilaštvo nije dokazalo navode iz optužnice prema kojima je Milenko Karlica naredio i vršio ubistva civilnog stanovništva i njihovo raseljavanje, a Željko Novaković postupao po njegovim naređenjima. Sud je utvrdio da je nesporno da je grupa naoružanih Srba izvršila ubistva civila, ali da prema optužnici u pojedinačnim ubistvima koja su počinjena tokom napada na Aliće i Ekiće nije jasna uloga Karlice i Novakovića, budući da su svedoci označili druga lica kao počinioce. Sud je takođe ocenio da je Tužilaštvo propustilo da utvrdi da li su optuženi bili pripadnici vojne ili paravojne jedinice, te ih je sud tretirao kao deo grupe naoružanih Srba.
Fond za humanitarno pravo smatra da oslobađajuća presuda u odnosu na Milenka Karlicu ne odgovara dokazima i da urušava poverenje u pravosuđe.
Sud je poklonio veru izmenjenim iskazima Stojana i Zorana Kenjala, koji su pred Sudom BiH, prilikom priznanja krivice za događaje u Alićima i Ekićima, označili Karlicu kao organizatora napada. Sud je prihvatio njihova objašnjenja da su iskaze protiv Karlice dali kako bi dobili blaže kazne. Međutim, sud je zanemario činjenicu da je optužnica Tužilaštva BiH protiv Milenka Karlice podignuta pre optužnice protiv Zorana i Stojana Kenjala, te da se ona ne zasniva isključivo na njihovim iskazima.
Nalaz Suda da je Milenko Karlica spasio žene i decu iz Alića i Ekića i omogućio im da bezbedno stignu do Urija, Fond za humanitarno pravo smatra neprihvatljivim, jer upravo razdvajanje muškaraca od žena i njihovo premeštanje ukazuje na to da je izvršeno proterivanje i raseljavanje civilnog stanovništva.
Prilikom obrazlaganja presude Sud se nije osvrnuo na tvrdnje svedoka optužbe da je pojedinim svedocima odbrane bilo plaćeno da svedoče u korist Milenka Karlice.
Fond za humanitarno pravo podseća da je optužnicu protiv Milenka Karlice podiglo Tužilaštvo Bosne i Hercegovine 2016. godine, a protiv Željka Novakovića 2019. godine, te da je nakon spajanja optužnica, predmet ustupljen Javnom tužilaštvu za ratne zločine Republike Srbije. Tužilaštvo Bosne i Hercegovine teretilo je Karlicu i Novakovića za zločin protiv čovečnosti, obuhvatajući period od maja do septembra 1992. godine, kao i napad na Aliće i Ekiće kao deo širokog i sistematičnog napada Vojske Republike Srpske, Teritorijalne odbrane, vojne policije i paravojnih formacija na civilno stanovništvo na području opštine Bosanski Novi.
Javno tužilaštvo za ratne zločine je po preuzimanju predmeta, izmenilo optužnicu i teretilo optužene za ratni zločin protiv civilnog stanovništva, sužavajući optužbu samo na 26. jun 1992. godine, odnosno samo na konkretan dan napada tokom kojeg je ubijeno više od 20 civila. Na taj način, prema oceni Fonda za humanitarno pravo, Tužilaštvo je dekontekstualizovalo napad na Aliće i Ekiće i onemogućilo sud da sagleda postupanje prema bošnjačkom stanovništvu na tom području u dužem vremenskom periodu. Sužavanje optužnice je takođe doprinelo tome da Sud nije uzeo u obzir iskaze oštećenih svedokinja o tome da su ih vojnici opljačkali pre nego što su sprovedene iz sela.
Javno tužilaštvo za ratne zločine je, kao i u drugim predmetima ustupljenim iz Bosne i Hercegovine, ostalo pasivno u postupanju s prikupljenim dokazima i predloženim svedocima, a konzervativno u upornom odbijanju da podiže optužnice za zločin protiv čovečnosti. Takav pristup dovodi do sužavanja činjeničnog okvira, onemogućava sud da sagleda zločine u njihovom stvarnom obimu i otežava razumevanje sistematskog karaktera napada na civilno stanovništvo.
