Jedan od osnovnih razloga za sporost u normalizovanju odnosa između nekadašnjih stanovnika zajedničke države je rasprostranjen osećaj da su stradanja one strane kojoj lice pripada bila naročito velika, a da pripadnici drugih naroda u regionu to ne uvažavaju. Kod žrtava dominira uverenje da se njihov glas ne čuje van zajednice kojoj pripadaju. Ovo je jedan od razloga zašto su u poslednjih nekoliko godina, organizacije civilnog društva iz zemalja naslednica bivše Jugoslavije sa sve većom ozbiljnošću počele da razmatraju potrebu da se uspostavi regionalno telo ili mehanizam pred kojom bi žrtve iz svih delova bivše Jugoslavije mogle da govore o svojim iskustvima pred predstavnicima ostalih zajednica.
Drugi razlog za uspostavu regionalnog mehanizma leži u samom karakteru događaja iz prethodne decenije. Svi oružani sukobi su imali jaku regionalnu dimenziju – u sukobima na teritoriji jedne zemlje učestovali su i građani drugih zemalja, nestala lica su pre nestanka prebacivana u drugu zemlju, stotine hiljada su iz jedne države u kojoj su živele pre rata izbegle u drugu državu. Utvrđivanje činjenica o događajima u jednoj državi bilo bi vrlo teško ako se istovremeno ne utvrde i činjenice o događajima u drugoj državi.
Regionalne partnerske organizacije za tranzicionu pravdu, Fond za humanitarno pravo, Istraživačko-dokumentacioni centar i Documenta organizuju konsultacije sa regionalnim civilnom društvom o instrumentima za utvrđivanje i kazivanje činjenica o ratnim zločinima u bivšoj Jugoslaviji.
Debata u okviru civilnog društva pokrenuta je 6. maja 2006. godine u Sarajevu, organizovanjem prvog Regionalnog foruma Utvrđivanje istine u post-konfliktnom periodu: Inicijative i perspektive na zapadnom Balkanu. Potom su u Beogradu održane konsultacije sa umetnicima i piscima iz regije, u decembru 2006. godine, zatim drugi Regionalni forum u Zagrebu februara 2007. godine, nacionalne i regionalne konsultacije sa mladima, kao i regionalne konsultacije sa novinarima i sa organizacijama za ljudska prava. U nastavku konsultacija u okviru civilnog društva biće organizovane nacionalne i regionalne konsultacije sa udruženjima žrtava, ženskim grupama, udruženjima veterana i profesionalnim grupama kao što su politikolozi, istoričari, pravnici, sociolozi itd. Na osnovu debate i zaključaka učesnika u konsultacijama, organizatori sačiniće preporuke o mehanizmima za utvrđivanje i kazivanje činjenica o ratnim zločinima na regionalnom nivou, koje će predati nacionalnim vladama u regiji i Savetu bezbednosti UN.
