Povodom presude za ubistvo ratnog zarobljenika Ivana Sivrića u Kožuhama

Povodom presude za ubistvo ratnog zarobljenika Ivana Sivrića u Kožuhama

presuda-thumbViši sud u Beogradu doneo je 15. oktobra 2020. godine presudu kojom je Nebojšu Stojanovića osudio na kaznu zatvora u trajanju od osam godina zbog ubistva ratnog zarobljenika Ivana Sivrića u mestu Kožuhe u maju 1992. godine. Fond za humanitarno pravo smatra da je izrečena kazna pravična i primerena težini izvršenog dela, kao da je ovo jedan od retkih postupaka za ratne zločine koji su završeni u kratkom roku i bez odugovlačenja.

Tužilaštvo za ratne zločine podiglo je 13. jula 2018. godine optužnicu protiv Nebojše Stojanovića, pripadnika dobrovoljačke jedinice pod kontrolom srpske vojske, za ubistvo zarobljenika Ivana Sivrića početkom maja 1992. godine u mestu Kožuhe (Doboj, BiH). Stojanović je u večernjim satima izveo Sivrića iz kruga fabrike „Energoinvest“ gde je bio zatvoren, i odveo ga do mesta Djelovačke Bare u blizini reke Bosne, gde ga je, u ranije iskopanoj raci, ubio pucajući mu iz pištolja dva puta u glavu.

Sud je, na osnovu iskaza oštećene i svedoka – meštana Kožuha i Stojanovićevih saboraca, utvrdio da je Ivan Sivrić bio ratni zarobljenik hrvatske vojske; da je Stojanović u vreme ubistva bio u mestu Kožuhe i da je nekoliko dana pre ubistva Sivrića vodio u lokalni kafić gde je pretio da će ga ubiti. Svedoci su Stojanovića identifikovali po tome što je u vreme ubistva imao karakterističnu „čiroki frizuru“.


Share

Žrtve da postanu briga društva i institucija Srbije i Hrvatske

Žrtve da postanu briga društva i institucija Srbije i Hrvatske

OlujaOve godine navršava se 25 godina od vojno-policijske akcije „Oluja”, tokom koje su hrvatske vojne snage počinile mnogobrojne zločine protiv Srba koji su živeli na području tzv. Republike Srpske Krajine. Ni nakon 25 godina, pravda za žrtve počinjenih zločina još uvek nije dostignuta, za šta odgovornost snose i institucije Hrvatske i institucije Srbije. Dok se u Hrvatskoj godišnjice Oluje proslavljaju, ignorišući zločine počinjene u toku i nakon operacije „Oluja“, u Srbiji se na državnim obeležavanjima žrtve „Oluje“ zloupotrebljavaju u političke svrhe. Obe države imaju pravnu i moralnu obavezu da promene odnos prema nasleđu zločina počinjenih tokom „Oluje”, kao i da svojim konkretnim delima pokažu da briga o žrtvama i procesuiranje odgovornih za ratne zločine predstavljaju stub budućeg pomirenja.

Operacija “Oluja” dovela je do raseljavanja preko 200.000 Srba. Tokom i neposredno nakon akcije, zabeleženi su brojni slučajevi pljačke i uništavanja imovine Srba. Civili srpske nacionalnosti koji su ostali u svojim selima, većinom stariji ljudi, bili su izloženi brutalnom postupanju od strane hrvatskih vojnika i policajaca. Prema podacima Hrvatskog helsinškog odbora za ljudska prava, do kraja 1995. godine oko 400  ubijeno je u svojim kućama.


Share

Non-paper Evropske komisije o trenutnom stanju u Poglavljima 23 i 24: Za prevazilaženje nasleđa prošlosti potrebno je unaprediti regionalnu saradnju

Non-paper Evropske komisije o trenutnom stanju u Poglavljima 23 i 24: Za prevazilaženje nasleđa prošlosti potrebno je unaprediti regionalnu saradnju

Copy of Non-paper infoU junu 2020. godine Evropska komisija (EK) objavila je tzv. Non-paper, odnosno polugodišnji izveštaj o trenutnom stanju u Poglavlju 23 (Pravosuđe i osnovna prava) i Poglavlju 24 (Pravda, sloboda i bezbednost). Kada je reč o procesuiranju ratnih zločina, Poglavlje 23 predviđa niz mera i aktivnosti koje bi trebalo da omoguće da se preporuke za veću efikasnost domaćih suđenja za ratne zločine adresiraju na adekvatan način. Mere Vlade Republike Srbije za sprovođenje ovih preporuka definisane su Akcionim planom za Poglavlje 23, a ovaj polugodišnji izveštaj prikazuje da li je i koliki napredak Srbija ostvarila u njegovom sprovođenju. Ovaj Non-paper ukazuje da je Srbija i dalje daleko od napretka u oblasti ratnih zločina, iako je Poglavlje 23 otvoreno još pre četiri godine.


Share

Prvi digitalni narativ Fonda za humanitarno pravo – „Deportacija izbeglica iz Srebrenice“

Prvi digitalni narativ Fonda za humanitarno pravo – „Deportacija izbeglica iz Srebrenice“

MeniTrebaIstinaU susret 25. godišnjici genocida u Srebrenici, Fond za humanitarno pravo (FHP) predstavlja svoj prvi digitalni narativ „Deportacija izbeglica u Srebrenici“, nastao na osnovu istoimenog Dosijea koji je FHP predstavio javnosti u julu 2017. godine.

Nakon pada enklave Srebrenica u julu 1995. godine, pripadnici Vojske Republike Srpske (VRS) ubili su više hiljada Bošnjaka. Malobrojni su uspeli da preko Drine prebegnu na teritoriju Srbije. Umesto spasa od masovnih streljanja, vlasti Srbije su ih vratile u Bosnu i Hercegovinu, u ruke VRS-u. Od 30 muškaraca za koje je FHP u svom istraživanju došao do podataka da su prebegli u Srbiju, samo su šestorica preživela. Ostali su ubijeni, a većina se i dalje vodi kao nestale osobe.

U digitalnom narativu, pored opisa događaja, nalaze se i brojni dokumenti koji ukazuju na odgovornost Srbije za ove događaje. Digitalni narativ, zajedno sa Dosijeom, predstavlja solidnu osnovu za dalja istraživanja o ovoj temi. Digitalni narativ je dostupan na sledećem linku.

Share

Apel Ženskoj parlamentarnoj mreži

Apel Ženskoj parlamentarnoj mreži

azc-zuc-fhp

Apel Ženskoj parlamentarnoj mreži – Glasajte protiv Predloga zakona o pravima boraca, vojnih invalida, civilnih invalida rata i članova njihovih porodica koji žrtvama ratnog silovanja ne daje status civilnih žrtava rata!

Beograd, 28.02.2019. – Autonomni ženski centar, Žene u crnom i Fond za humanitarno pravo apeluju na narodne poslanice, članice Ženske parlamentarne mreže, da glasaju protiv Predloga zakona o pravima boraca, vojnih invalida, civilnih invalida rata i članova njihovih porodica zbog toga što predloženi zakon ne prepoznaje osobe koje su preživele seksualno nasilje u oružanim sukobima kao civilne žrtve rata.

Predlaganjem ovog zakona, u koji nije uvršten ni jedan predlog organizacija civilnog društva koje se bave položajem i prepoznavanjem civilnih žrtava rata, i to posebno žena žrtava ratnog silovanja, Ministarstvo za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja nastavlja sa ranije ustanovljenom praksom predlaganja zakona kojima se diskriminišu žene, deca i ostale ranjive kategorije stanovništva.

Naime, definicija civilnih žrtava rada koja je navedena u Nacrtu zakona isključuje širok krug žrtava rata koja nisu pretrpela telesno oštećenje od 50%, pre svega osobe koje su preživele ratno silovanje, s obzirom na to da su najčešće posledice ovog zločina prevashodno psihološke prirode.

Podsećamo da je Republika Srbija jedina država u regionu koja svojim zakonima nije prepoznala žrtve seksualnog nasilja u ratu, te za njih nije obezbedila niti jedan vid reparacije, što je u suprotnosti sa brojnim dokumentima Ujedinjenih nacija i preporukama koje je Evropska komisija dala Srbiji u okviru pristupnih pregovora.

Smatramo da narodne poslanice, nakon usvajanja izmena izbornog zakona po kome će u narednom sazivu biti 40% manje zastupljenog pola, duguju da građankama Srbije pokažu da imaju snagu i volju da glasaju suprotno volji političkih partija kojima pripadaju. Podsećamo da su u ovom sazivu narodne poslanice glasale za veliki broj zakona kojima je pogoršan postojeći položaj dece i žena u Srbiji, među kojima je najviše štete napravio Zakon o finansijskoj podršci porodicama sa decom.

Stoga apelujemo na narodne poslanice, članice Ženske parlamentarne mreže, da se ujedine i budu glas žena koje su silovane u ratu protiv predloženog zakona.

Kontakti:

Autonomni ženski centar                  Žene u crnom                          Fond za humanitarno pravo

011.26.87.190                                  011.26.23.225                       011.33.49.600

Share

PAMTIMO: Štrpci 1993-2020.

PAMTIMO: Štrpci 1993-2020.

fhp-zuc-sozps-yihr

U četvrtak, 27. februara 2020. godine, navršava se 27 godina od zločina u Štrpcima, kada su pripadnici Vojske Republike Srpske (VRS), na železničkoj stanici u Štrpcima (BiH), iz voza koji je saobraćao na relaciji Beograd–Bar izveli i ubili 20 putnika, civila nesrpske nacionalnosti. Fond za humanitarno pravo (FHP), Žene u crnom, Sandžački odbor za zaštitu ljudskih prava i sloboda i Inicijativa mladih za ljudska prava podsećaju da porodice žrtava 27 godina čekaju na sudsku pravdu u Srbiji, kao i na status porodica civilnih žrtava rata. Prošlo je 27 godina u čekanju priznanja, odgovornog odnosa i memorijalizacije žrtava od strane institucija Srbije.

Žrtve ovog zločina su: Esad Kapetanović, Ilijaz Ličin, Fehim Bakija, Šećo Softić, Rifat Husović, Halil Zupčević, Senad Đečević, Jusuf Rastoder, Ismet Babačić, Tomo Buzov, Adem Alomerović, Muhedin Hanić, Safet Preljević, Džafer Topuzović, Rasim Ćorić, Fikret Memović, Fevzija Zeković, Nijazim Kajević, Zvjezdan Zuličić i jedno nepoznato lice. Žrtve su bile iz Srbije i Crne Gore, iz Beograda, Prijepolja, Bijelog Polja i Podgorice. Najstarija žrtva imala je 59, a najmlađa 16 godina.

Do danas su pronađeni posmrtni ostaci samo četiri žrtve. Telo Halila Zupčevića pronađeno je krajem 2009. godine na obali jezera Perućac, a posmrtni ostaci Rasima Ćorića, Jusufa Rastodera i Ilijaza Ličine nađeni su u istom jezeru 2010. godine, dok se za ostalim žrtvama i dalje traga.

Za ovaj zločin do sada su pravnosnažno osuđeni samo Nebojša Ranisavljević i Mićo Jovičić. Nebojša Ranisavljević osuđen je pred Višim sudom u Bijelom Polju (Crna Gora) 2003. godine na kaznu zatvora u trajanju od 15 godina. Mićo Jovičić, protiv koga je vođen postupak pred Sudom Bosne i Hercegovine, priznao je krivicu i osuđen je na kaznu zatvora u trajanju od pet godina.

Za zločin u Štrpcima trenutno su u toku postupci pred sudovima u Bosni i Hercegovini i Srbiji. Pred Sudom BiH u toku je suđenje desetorici optuženih, među kojima su Luka Dragičević, komandant Višegradske brigade VRS, i Boban Inđić, komandant Interventne čete u Višegradskoj brigadi.

Pred Odeljenjem za ratne zločine Višeg suda u Beogradu vodi se postupak protiv petorice pripadnika Višegradske brigade VRS za zločin koji je počinjen u Štrpcima, koji se terete kao neposredni počinioci.

Porodice žrtava, od kojih su većina državljani Srbije, suočene su i sa dvodecenijskim ignorisanjem državnih organa nadležnih za brigu o civilnim žrtvama rata (Ministarstvo za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja – u daljem tekstu Ministarstvo za rad). Članovi porodica žrtava ovog zločina, zbog diskriminatornog zakonskog okvira u Srbiji, koji im uskraćuje prava samo zbog toga što su stradali van teritorije Srbije, iako su bili njeni građani, ne mogu dobiti status članova porodica civilnih žrtava rata koji bi im osigurao simbolične beneficije u vidu mesečnih novčanih primanja i socijalne podrške.

Na neadekvatnost postojećeg zakonskog rešenja i njegovo diskriminatorno sprovođenje već godinama ukazuju žrtve i njihova udruženja, FHP i druge organizacije civilnog društva. Uprkos ozbiljnim primedbama domaćih i međunarodnih aktera, taj zakon još uvek nije promenjen, već je Ministarstvo za rad u avgustu 2018. godine izradilo Nacrt Zakona o boračko-invalidskoj zaštiti koji zadržava diskriminatorna rešenja.

FHP, Žene u crnom, Sandžački odbor za zaštitu ljudskih prava i sloboda i Inicijativa mladih za ljudska prava zahtevaju od institucija Srbije da efikasno sprovedu krivični postupak za ovaj zločin, a Ministarstvo za rad i druge nadležne institucije da donesu novi zakon, zasnovan na Modelu zakona o pravima civilnih žrtava povreda ljudskih prava u oružanim sukobima i u vezi sa oružanim sukobima u periodu od 1991. do 2001. godine, koji sadrži normativna rešenja za ostvarivanje prava žrtava u skladu sa međunarodnim ugovorima o zaštiti ljudskih prava i drugim međunarodnim standardima u pružanju reparacija žrtvama.

Žrtve zločina u Štrpcima nevidljive su u službenoj politici sećanja u Srbiji. Lokalna samouprava u Prijepolju podigla je 2009. godine spomen-obeležje posvećeno devetorici ubijenih iz Prijepolja i dodelila simboličnu novčanu pomoć njihovim porodicama, dok lokalni zvaničnici učestvuju u organizaciji i govore na obeležavanju godišnjice otmice. Ovo je jedan od retkih pozitivnih primera odnosa institucija Srbije prema žrtvama koje dolaze iz manjinske etničke zajednice. Međutim, dok lokalna samouprava i nevladine organizacije svake godine obeležavaju godišnjicu otmice u

Štrpcima, žrtve ovog zločina, kao i sve žrtve nesrpske nacionalnosti iz oružanih sukoba devedesetih godina, ostaju nevidljive u praksama memorijalizacije na državnom nivou, koje se fokusiraju isključivo na srpske žrtve i glorifikuju ulogu vojske, kao i osuđene i neosuđene ratne zločince.

FHP, Žene u crnom, Sandžački odbor za zaštitu ljudskih prava i sloboda i Inicijativa mladih za ljudska prava obeležiće 27. godišnjicu zločina u Štrpcima u četvrtak, 27. februara 2020. godine, sa početkom u 15:48 časova u Knez Mihailovoj ulici (ispred kafane „Ruski car“), i ovom prilikom pozivaju građane, predstavnike institucija, medija i nevladinih organizacija da se pridruže.

Share

Ministarstvo unutrašnjih poslova da zabrani negiranje genocida u sali Skupštine GO Novi Beograd

Ministarstvo unutrašnjih poslova da zabrani negiranje genocida u sali Skupštine GO Novi Beograd

seselj-negiranjeGenocidaInicijativa mladih za ljudska prava, Fond za humanitarno pravo, Žene u crnom i forumZFD Zapadni Balkan obaveštavaju ovom prilikom javnost, ali pre svega MUP Srbije, da je nova promocija knjige osuđenog ratnog zločinca Vojislava Šešelja, u organizaciji Srpske radikalne stranke (SRS), “Nije bilo genocida u Srebrenici” najavljena za večeras, 20. februara u sali Skupštine GO Novi Beograd sa početkom u 18h.

Imajući u vidu činjenicu da Zakon o javnom okupljanju izričito propisuje da okupljanje nije dozvoljeno kada su ciljevi okupljanja usmereni na kršenje ljudskih i manjinskih sloboda i prava drugih, odnosno na izazivanje ili podsticanje rasne, nacionalne, verske ili druge neravnopravnosti, mržnje i netrpeljivosti, kao i kada nastupi opasnost od nasilja, uništavanja imovine ili drugih oblika narušavanja javnog reda, zahtevamo da policija zabrani najavljeni skup u sali Skupštine GO Novi Beograd. Okolnost da SRS, kao organizator, nema obavezu da prijavi skup koji se održava u zatvorenom prostoru ne abolira policiju da postupa u skladu sa svojim zakonskim obavezama i onemogući skup koji za cilj ima raspirivanje mržnje i netrpeljivosti.

Ne čudi nas gostoprimstvo i odluka Aleksandra Šapića i Opštine Novi Beograd da svojim partnerima iz SRS obezbede prostor za negiranje srebreničkog genocida. To je očekivano, imajući u vidu da se na mestu zamenika predsednika ove opštine nalazi Svetozar Andrić protiv koga je FHP 2. marta 2018. godine podneo krivičnu prijavu Tužilaštvu za ratne zločine Srbije. Podsetimo, Andrić je izdao naređenje za osnivanje logora Sušica u Vlasenici, a tokom maja i juna 1992. godine brigada kojom je komandovao, učestovala je u proterivanju bošnjačkog stanovništva u više od 20 sela u opštini Vlasenica. Ukazom predsednika Republike Srpske i danas osuđenog ratnog zločinca Radovana Karadžića, Svetozar Andrić je 14. jula 1995. godine imenovan za načelnika Štaba Drinskog korpusa VRS, u vreme dok su još uvek trajale masovne egzekucije srebreničkih Bošnjaka.

Ovakav skup SRS-a, moralno neprihvatljiv, nosi i bezbednosne rizike. Podsetimo, nakon promocije 5. februara ove godine u Opštini Stari Grad gde su napadnute aktivistkinje i aktivisti naših organizacija pri čemu je izostala blagovremena osuda i reakcija nadležnih organa prvenstveno na negiranje genocida, a zatim i na nasilje nad mirovnim aktivisktinjama i aktivistima, Vojislav Šešelj je nastavio svoju turneju mržnje i promocije zločina po drugim gradovima u Srbiji (Novi Sad, Subotica, Bajina Bašta, Čačak i Zaječar) uz određene znake otpora građana, ali bez reakcije policije. Pozivamo MUP Srbije da ovom prilikom izvrši svoju obavezu u ime svih građana i iz pijeteta prema srebreničkim žrtvama.

Share

U prostorijama opštine Stari Grad ne sme biti mesta za negiranje genocida i promociju osuđenih ratnih zločinaca

U prostorijama opštine Stari Grad ne sme biti mesta za negiranje genocida i promociju osuđenih ratnih zločinaca

Negiranje-genocida

Danas u 18h u Svečanoj sali Opštine Stari Grad, održaće se promocija trotomne knjige Vojislava Šešelja o negiranju genocida u Srebrenici. Kao i prethodnih 30 godina, Srpska radikalna stranka i njen predsednik, koji je osuđen na 10 godina zatvora za progon i podsticanje deportacije Hrvata iz Vojvodine tokom ratova 90ih, nastavljaju politiku negiranja genocida. Smatramo da je negiranje srebreničkih žrtava direktna posledica politike koja se vodi već 30 godina, a to je politika zločina, negiranja i nepoštovanja za žrtve.

U godini u kojoj se obeležava 25 godina od genocida u Srebrenici, ovakvim promocijama ne sme biti mesta u javnim institucijama kao što je opština Stari grad.

Ekstremni i umiveni nacionalizam, odnos prema zločinačkoj politici Miloševićevog režima najteži su problemi srpskog društva. Sve dok se vlast i opozicija takmiče u nacionalizmu i poricanju zločina, nema govora ni o kakvoj promeni u Srbiji, nema govora o reformama niti evropeizaciji zemlje, već samo o borbi za naslednika Miloševićevog prestola.

Ako osuđeni ratni zločinac nezakonito obavlja funkciju narodnog poslanika, ako svi državni organi i ubedljiva većina političkih lidera negira genocid u Srebrenici koji su utvrdila dva međunarodna suda – niko ne može imati dilemu da se radi o državnoj politici negiranja, koja vodi u samoizolaciju, ekstremizaciju i moralnu propast celog društva.

Inicijativa mladih za ljudska prava, Fond za humanitarno pravo (FHP) i Žene u crnom smatraju da je najveća odgovornost za ove procese uvek na aktuelnoj vlasti, u ovom slučaju lokalne vlasti predvođene Markom Bastaćem. Ovo nije prvi put da se lokalni lideri koji se predstavljaju kao jedina alternativa aktuelnoj vlasti zapravo ekstremniji u nacionalizmu od vlasti, od imenovanja Svetozara Andrića za zamenika predsednika opštine Novi Beograd (protiv koga Tužilaštvo za ratne zločine vodi predistražni postupak po osnovu krivične prijave FHP-a), do paramilitarnih dečijih kampova u organizaciji MIlana Stamatovića na Zlatiboru.

Proklamovani ciljevi demokratizacije, modernizacije i evropske integracije Srbije mogući su samo ukoliko dođe do radikalnog otklona od zločinačke politike, javne osude svih pojedinaca koji su činili zločine, i marginalizovanja osuđenih ratnih zločinaca u javnom prostoru.

Inicijativa mladih za ljudska prava

Fond za humanitarno pravo

Žene u crnom

Share

Beogradski Sajam knjiga – mesto za promociju ratnih zločinaca

Beogradski Sajam knjiga – mesto za promociju ratnih zločinaca

Logo FHPNa Sajmu knjiga će i ove, kao i prethodne godine, Medija centar Odbrana, izdavački centar Ministarstva odbrane (MO), predstaviti knjigе Nebojše Pavkovića, ali i organizovati tribinu posvećenu NATO intervenciji na kojoj će, pored penzionisanih komandanatа Vojske Jugoslavije (VJ) odnosno Vojske Srbije (VS), Božidara Delića i Ljubiše Dikovića, govoriti i osuđeni ratni zločinci Vladimir Lazarević i Vinko Pandurević. Fond za humanitarno pravo (FHP) ističe da se MO promocijom, kao i finansiranjem knjiga i javnim tribinama na kojima govore osuđeni za najteže zločine, otvoreno ruga žrtvama zločina i demonstrira jasna privrženost politici koja je dovela do brojnih zločina na prostoru bivše Jugoslavije, ali i negiraju činjenice utvrđene pred Međunarodnim krivičnim tribunalom za bivšu Jugoslaviju (MKTJ).

Share

PAMTIMO: Sjeverin 1992-2019.

PAMTIMO: Sjeverin 1992-2019.

sjeverin-thumbDanas se navršava 27 godina od otmice i ubistva 17 građana Srbije bošnjačke nacionalnosti iz mesta Sjeverin kod Priboja, koje su izveli pripadnici snaga Vojske Republike Srpske (VRS) tokom sukoba u Bosni i Hercegovini (BiH). Fond za humanitarno pravo (FHP) i Sandžački odbor za zaštitu ljudskih prava i sloboda (Sandžački odbor) podsećaju da višegodišnja potraga porodica za posmrtnim ostacima žrtava još uvek nije okončana i da je neprihvatljivo da institucije Srbije i nakon 27 godina odbijaju da porodicama žrtava pruže obeštećenje, podršku i priznanje.

Share